بررسی علائم و عوارض بیماری زونا

علائم و عوارض بیماری زونا چیست؟

زونا یا هرپس زوستر یک عفونت ناشی از ویروس واریسلا-زوستر می‌باشد که همان ویروسی است که باعث آبله مرغان می‌شود. حتی پس از پایان عفونت آبله مرغان ممکن است این ویروس سال‌ها در سیستم عصبی شما زنده بماند و دوباره به صورت بیماری زونا فعال گردد. در ادامه این مطلب سایت دکتر مجید حسینی پزشک زیبایی اصفهان قصد بررسی و مطالعه علائم و عوارض بیماری زونا را داریم.

از زونا با عنوان هرپس زوستر نیز یاد می‌شود. این نوع عفونت ویروسی با بثورات قرمز پوستی مشخص می‌شود که می‌تواند باعث درد و سوزش شود. زونا معمولا به صورت رگه‌هایی از تاول در یک طرف بدن، به طور معمول در تنه، گردن یا صورت ظاهر می‌شود.

اکثر موارد زونا طی ۲ تا ۳ هفته برطرف می‌گردد. هرپس زوستر به ندرت بیش از یک‌بار در یک فرد رخ می‌دهد، اما طبق اعلام مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC)، در ایالات متحده تقریبا از هر سه نفر، یک نفر در زندگی خود به هرپس زوستر مبتلا خواهد شد.

مطلب پیشنهادی : علل ، علائم و پیشگیری از سرطان سلول سنگفرشی (SCC)

نشانه‌های بروز بیماری زونا

اولین نشانه‌های زونا یا هرپس زوستر، معمولا درد و احساس سوزش است. درد معمولا در یک طرف بدن و در چندین ناحیه کوچک رخ می‌دهد و ضایعات پوستی قرمز پس از آن مشاهده می‌شود.

ویژگی‌های این ضایعات پوستی عبارت‌اند از:

• لکه‌های قرمز رنگ
• تاول‌های پر از مایع که به سادگی باز می‌شوند
• از ستون فقرات تا بالاتنه را درگیر می‌کنند
• بر روی صورت و گوش‌ها ظاهر می‌شوند
• احساس خارش

برخی از افراد مبتلا به هرپس زوستر نشانه‌هایی فراتر از درد و ضایعات پوستی تجربه می‌کنند. این نشانه‌ها عبارت‌اند از:

• تب
• لرز
• سردرد
• احساس خستگی
• ضعف عضلانی

عوارض بیماری هرپس زوستر

عوارض نادر و جدی هرپس زوستر عبارت‌اند از:

• درد یا بثوراتی که چشم را درگیر می‌کند، و برای جلوگیری از آسیب دائمی چشم باید سریعا درمان شود
• از دست دادن شنوایی یا درد شدید در یک گوش، سرگیجه، یا از بین رفتن حس چشایی، که می‌توانند از نشانه‌های سندرم رامسی هانت باشند و این بیماری نیز به درمان فوری نیاز دارد.
• عفونت‌های باکتریایی، که در صورت قرمزی، تورم و احساس داغی پوست، ممکن است به آن‌ها مبتلا باشید.

زونای باسن

ممکن است بثورات هرپس زوستر بر روی باسن ظاهر شوند. معمولا زونا فقط یک طرف بدن را درگیر می‌کند لذا ممکن است بثورات هرپس زوستر را بر روی باسن سمت راست خود مشاهده کنید اما در سمت چپ وجود نداشته باشد.

همانند سایر مناطق بدن، زونا بر روی باسن می‌تواند نشانه‌های اولیه مانند سوزش، خارش یا درد ایجاد کند. بعد از چند روز ممکن است بثورات قرمز یا تاول ایجاد شود. برخی از افراد درد را تجربه می‌کنند ولی بثورات پوستی در آن‌ها ظاهر نمی‌شود.

زونای صورت

زونا معمولا در یک طرف کمر یا قفسه سینه ایجاد می‌شود، ولی ممکن است بثورات پوستی نیز در یک طرف صورت ظاهر شوند. اگر بثورات پوستی نزدیک به گوش یا درون گوش باشند می‌توانند باعث ایجاد عفونت شوند و ممکن است منجر به از دست دادن شنوایی، اختلال در تعادل، و ضعف در عضلات صورت شوند.

زونای داخل دهان می‌تواند بسیار دردناک باشد. ممکن است خوردن را دشوار نموده و حس چشایی را تحت تاثیر قرار دهد. بثورات پوستی زونا بر روی پوست سر می‌تواند در هنگام شانه زدن یا برس کشیدن ایجاد حساسیت کند. زونای پوست سر در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به ایجاد لکه‌های طاسی دائمی شود.

زونای چشمی

زونا در اطراف چشم، که به آن هرپس زوستر چشمی نیز گفته می‌شود، تقریبا در ۱۰ تا ۲۰ درصد از افراد مبتلا به زونا رخ می‌دهد. ممکن است بثورات تاول‌دار در اطراف پلک‌ها، پیشانی، و گاهی در نوک یا کنار بینی ظاهر شوند. ممکن است نشانه‌هایی مانند احساس سوزن یا ضربان در چشم، قرمزی و پارگی، تورم، و تاری دید را تجربه کنید. پس از برطرف شدن بثورات ممکن است به دلیل آسیب عصبی هنوز هم در چشم خود احساس درد کنید. در اکثر افراد، این درد نهایتا بهتر می‌شود.

زونای چشمی در صورت عدم درمان می‌تواند به مشکلات جدی مانند از دست دادن بینایی در بلندمدت و زخم‌های دائمی ناشی از تورم قرنیه منجر شود. اطلاعات بیشتری در مورد زونای چشمی کسب کنید. اگر مشکوک به هرپس زوستر در اطراف چشم خود هستید باید فورا به پزشک مراجعه کنید. شروع درمان در طی ۷۲ ساعت، احتمال بروز عوارض جدی را کاهش می‌دهد.

زونای کمر

با اینکه بثورات هرپس زوستر معمولا در یک طرف بدن ایجاد می‌شوند ولی ممکن است گروهی از تاول‌ها در یک سمت پشت یا قسمت پایین کمر ظاهر شوند.

میزان سرایت زونا

زونا مسری نیست ولی ویروس واریسلا-زوستر که باعث ایجاد این بیماری می‌شود می‌تواند به فرد دیگری که به آبله مرغان مبتلا نشده است، سرایت نموده و ممکن است وی را به این بیماری مبتلا کند. بیماری زونا از فرد مبتلا به شما سرایت نمی‌کند ولی ممکن است آبله مرغان بگیرید.

ویروس واریسلا-زوستر در صورت تماس با ترشحات تاول آلوده منتشر می‌شود. در صورت پوشیده بودن تاول‌ها یا ایجاد پوسته بر روی آن‌ها، این ویروس منتقل نمی‌شود. اگر مبتلا به هرپس زوستر هستید، برای جلوگیری از شیوع ویروس وایسلا-زوستر حتما بثورات پوستی و تاول‌های خود را تمیز و پوشیده نگه دارید. تاول‌ها را لمس نکنید و مرتبا دستان خود را بشویید.

شما باید خود را از افرادی که در معرض خطر هستند، مانند زنان باردار و افرادی با سیستم ایمنی ضعیف، دور نگه دارید.

آیا زونا دردناک است؟

برخی از افراد مبتلا به زونا تنها نشانه‌های خفیفی مانند گزگز یا خارش پوست را تجربه می‌کنند. ولی در موارد دیگر ممکن است زونا بسیار دردناک باشد. حتی یک نسیم ملایم می‌تواند باعث ایجاد درد شود. برخی از افراد بدون اینکه بثورات پوستی در آن‌ها ایجاد شود، درد شدیدی را تجربه می‌کنند.

درد ناشی از زونا معمولا در اعصاب قفسه سینه، گردن، صورت، یا قسمت پایین کمر رخ می‌دهد. برای کمک به تسکین درد، پزشک ممکن است داروهای ضدویروسی، ضدالتهابی و سایر داروها را تجویز نماید.

یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ میلادی نشان داد که درد هرپس زوستر ممکن است به دلیل مکانیسم‌های ایمنی بدن ایجاد شود که با فعالیت مجدد ویروس واریسلا-زوستر فعال گردیده و علمکرد نورون‌های حسی را تغییر می‌دهند.

عوارض زونا

هرچند که هرپس زوستر به تنهایی می‌تواند دردناک و آزاردهنده باشد. ولی مهم است نشانه‌های خود را برای عوارض بالقوه آن مورد پایش قرار دهید. این عوارض عبارت‌اند از:

• آسیب به چشم، که می‌تواند در صورت نزدیک بودن بثورات یا تاول‌ها به چشم رخ دهد (قرنیه بسیار حساس است)
• عفونت‌های باکتریایی پوست، که می‌تواند به راحتی در اثر تاول‌های باز ایجاد شده و ممکن است شدید باشد
• سندرم رامسی هانت، که می‌تواند در صورت تاثیر هرپس زوستر بر اعصاب سر ایجاد شود و اگر درمان نشود ممکن است به فلج جزئی صورت یا از دست دادن شنوایی منجر گردد؛ اگر طی ۷۲ ساعت درمان شود، اکثر بیماران به طور کامل بهبودی می‌یابند.
• پنومونی
• التهاب مغز یا نخاع، مانند انسفالیت یا مننژیت که جدی و تهدیدکننده است

مقایسه زونا و کهیر

اگر مبتلا به زونا هستید (بیماری ناشی از ویروس واریسلا-زوستر)، معمولا بثورات پوستی قرمز خارش‌دار یا دردناک همراه با تاول‌های پر از مایع در یک طرف بدن شما ظاهر می‌گردد. هرپس زوستر تنها زمانی رخ می‌دهد که قبلا به آبله مرغان مبتلا شده باشید.

زونا با کهیرهای برجسته و خارش‌دار بر روی پوست تفاوت دارد. کهیر معمولا در اثر یک واکنش آلرژیک به دارو، غذا، یا چیزی در محیط شما رخ می‌دهد.

افراد در معرض خطر ابتلا به زونا

زونا می‌تواند در هر فردی که قبلا به آبله مرغان مبتلا شده باشد رخ دهد. با این حال، عوامل مشخصی افراد را در معرض خطر ابتلا به هرپس زوستر قرار می‌دهند.

دکتر مجید حسینی را در اینستاگرام دنبال کنید

عوامل خطرساز عبارت‌اند از:

سن بالای ۶۰ سال

• ابتلا به بیماری‌هایی که سیستم ایمنی را تضعیف می‌کنند، مانند HIV، ایدز، یا سرطان
• قرار گرفتن تحت شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی
• مصرف داروهایی که سیستم ایمنی را تضعیف می‌کنند، مانند استروئیدها یا داروهایی که پس از پیوند عضو تجویز می‌شود

زونا در افراد مسن

بیماری زونا خصوصا در افراد مسن شایع است. از هر سه نفر، یک نفر در زندگی خود به هرپس زوستر مبتلا می‌شود که تقریبا نیمی از آن‌ها را افراد ۶۰ ساله و بالاتر تشکیل می‌دهند. علت این امر این است که سیستم ایمنی افراد مسن احتمالا ضعیف‌تر است.

افراد مسن مبتلا به زونا در مقایسه با عموم مردم بیشتر دچار عوارض می‌شوند. برخی از این عوارض شامل بثورات پوستی شدیدتر و عفونت‌های باکتریایی ناشی از تاول‌های باز می‌باشد. همچنین آن‌ها بیشتر در معرض ابتلا به پنومونی و التهاب مغز هستند بنابراین مهم است که هرچه زودتر به پزشک مراجعه نموده تا درمان ضدویروسی دریافت کنند.

مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC) برای پیشگیری از هرپس زوستر، به افراد بالای ۵۰ سال واکسن زونا را توصیه می‌کند.

مطالعه بیشتر :

نمونه اصلاح قسمت یک سوم تحتانی صورت با فیلر

نمونه تزریق چربی صورت همراه با زاویه سازی

علل و علائم لوپوس و بیماری خود ایمنی